Η δικαστική συμπαράσταση είναι η νομική κατάσταση στην οποία τίθεται ένα ενήλικο πρόσωπο, μέσω δικαστικής απόφασης, επειδή λόγω ψυχικών, διανοητικών ή σωματικών προβλημάτων, δεν μπορεί να φροντίσει μόνο του τις υποθέσεις του και να προστατεύσει τα έννομά του συμφέροντα..Ένας δικαστικός συμπαραστάτης ορίζεται για να προστατεύει το συμφέρον του προσώπου, το οποίο μπορεί να οδηγηθεί σε ολική ή μερική «δικαιοπρακτική ανικανότητα», δηλαδή να μην μπορεί να συνάψει νομικές πράξεις ή να χρειάζεται τη συναίνεση του συμπαραστάτη για αυτές…
ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΣΕ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΣΗ
Σύμφωνα με το άρθρο 1666 ΑΚ σε δικαστική συμπαράσταση υποβάλλονται τα εξής πρόσωπα , εφόσον είναι ενήλικα:
- Όσοι λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταράχης ή λόγω σωματικής αναπηρίας αδυνατούν να φροντίζουν μόνοι τους για της υποθέσεις τους.
- Όσοι λόγω ασωτείας, τοξικομανίας ή αλκοολισμού εκθέτουν στον κίνδυνο της στέρησης τον εαυτό τους, το σύζυγο τους , τους κατιόντες ή τους ανιόντες τους.
Με δεδομένο ότι οι ανήλικοι, κατά τη διάρκεια της ανηλικότητας, αντιπροσωπεύονται νόμιμα και, συνακόλουθα, προστατεύονται από τους γονείς ή τον επίτροπό τους, ο θεσμός της δικαστικής συμπαράστασης αφορά, βέβαια, ενηλίκους. Για να μην, όμως, μεσολαβεί ούτε το παραμικρό χρονικό διάστημα, στο οποίο το άτομο θα μπορούσε να βρεθεί απροστάτευτο, (ώσπου να κινηθεί, δηλαδή, και να ολοκληρωθεί η διαδικασία της δικαστικής συμπαράστασης, μετά την ενηλικίωση, γι’ αυτόν που θα την είχε ανάγκη, στο άρθρο 1666 § 2 ορίζεται ότι σε δικαστική συμπαράσταση μπορεί να υποβληθεί και ο ανήλικος, αν συντρέχουν οι όροι της, κατά το τελευταίο έτος της ανηλικότητας. Για την περίπτωση αυτή στο ίδιο άρθρο προβλέπεται, πάντως, και αυτό που είναι λογικό και αναμενόμενο: Ότι τα αποτελέσματα της δικαστικής συμπαράστασης αρχίζουν αφού ενηλικιωθεί ο ανήλικος.
ΠΟΙΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΔΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΥΝ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ:
Α) Ο ίδιος ο συμπαραστατούμενος, σε περίπτωση σωματικής αναπηρίας
Β) Ο σύζυγος του πάσχοντος
Γ) Οι γονείς του πάσχοντος
Δ) Τα τέκνα του πάσχοντος
Ε) Η αρμόδια εισαγγελία ή αυτεπαγγέλτως το Δικαστήριο.
ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ
α) Αίτηση ενώπιον του Δικαστηρίου
β) Αντίγραφα αστυνομικής ταυτότητας ή άλλου νομιμοποιητικού εγγράφου του αιτούντος και των μελών του τριμελούς ή πενταμελούς εποπτικού συμβουλίου
γ) Ιατρικά έγγραφα κυρίως κρατικά , δημόσια, πιστοποιητικά , έγγραφα γνωστοποίησης αναπηρίας , ιατρικές γνωματεύσεις κλπ
δ) Αντίγραφο της απόφασης αναπηρίας από ΙΚΑ ή από άλλο δημόσιο ασφαλιστικό φορέα , όπου και φαίνεται ποσοστό αναπηρίας ή η ασθένεια.
ε) Έγγραφο ή απόφαση Πρόνοιας καταβολής (αναπηρικού) επιδόματος ή σύνταξης.
στ) Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης του αιτούντος και του ασθενούς για να προκύπτει η σχέση τους.
ζ) Αντίγραφο του βιβλιαρίου της οικονομικής ενίσχυσης του παθόντος.
ΕΝΝΟΜΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΚΗΡΥΞΗΣ ΣΕ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΣΗ
Οι έννομες συνέπειες διαφοροποιούνται ανάλογα από το είδος της δικαστικής συμπαράστασης.
Έτσι το Δικαστήριο μπορεί:
Α) Να κηρύσσει το πρόσωπο ανίκανο για όλες(πλήρης) ή για μερικές δικαιοπραξίες(μερική), καθώς κρίνει αυτό ανίκανο να ενεργεί αυτές αυτοπροσώπως( στερητική δικαστική συμπαράσταση)
Β) Να ορίζει ότι για την ισχύ όλων(πλήρης) ή μερικών (μερική)δικαιοπραξιών να απαιτείται η συναίνεση του δικαστικού συμπαραστάτη (επικουρική δικαστική συμπαράσταση)
Γ) Συνδυασμός των Α) και Β).
Συμπερασματικά η δικστική συμπαράσταση είναι κατάλληλη για όσους αδυνατούν λόγω σωματικών αναπηρίων ή λόγω κάποιας ψυχικής ασθένειας να μεριμνήσουν προσωπικά για τις υποθέσεις τους.