Τα ατυχήματα που λαμβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια της εργασίας ή συνδέονται με αυτήν είναι βαρύνουσας σημασίας, καθώς γεννούν έννομες συνέπειες για τα συμβαλλόμενα στη σύμβαση εργασίας μέρη. Ένα ατύχημα δύναται να χαρακτηρισθεί ως εργατικό, όταν σύμφωνα με το άρθρο 34 του Ν. 1846/1951 λαμβάνει τη μορφή βίαιου συμβάντος που επέρχεται κατά την εκτέλεση της εργασίας ή με αφορμή αυτήν και έχει ως συνέπεια τη βλάβη της υγείας ή ακόμα και την απώλεια της ζωής του εργαζομένου.
Κατά τη νομολογία γενικά ως εργατικό ατύχημα χαρακτηρίζεται ο θάνατος ή η ανικανότητα του ασφαλισμένου για εργασία που προκλήθηκε από ένα βίαιο περιστατικό που έγινε κατά την εκτέλεση της εργασίας ή εξαιτίας αυτής (και κατά τη μετάβαση του εργαζόμενου στον τόπο της εργασίας ή κατά την επιστροφή στο σπίτι του).
Τα εργατικά ατυχήματα χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: α) κατά την εκτέλεση της εργασίας και β) εξ’ αφορμής της εργασίας.
Τα ατυχήματα κατά την εκτέλεση της εργασίας, που είναι και τα περισσότερα, είναι άμεση συνέπεια αυτής και συνδέονται ευθέως χρονικά και τοπικά με αυτή. Ο αιτιώδης σύνδεσμος του βίαιου γεγονότος με την εργασία είναι αρκετά προφανής και η συνηθέστερη περίπτωση είναι η πρόκληση σωματικής βλάβης που επέρχεται κατόπιν έκτακτων και απρόβλεπτων συνθηκών.
Ατύχημα εξ’ αφορμής της εργασίας είναι εκείνα που δεν συνδέονται άμεσα με την εκτέλεση της εργασίας αλλά με αφορμή αυτή. Ο αιτιώδης σύνδεσμος δηλαδή δε διακόπτεται, καθώς εξακολουθεί να υπάρχει ένας δεσμός που συνδέει την εργασία με το αιφνίδιο συμβάν. Ο δεσμός αυτός έγκειται στο γεγονός ότι το ατύχημα δεν θα είχε επέλθει, αν ο εργαζόμενος δεν απασχολείτο στη συγκεκριμένη εργασία.
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΡΓΟΔΟΤΗ
- Ανακοίνωση ατυχήματος στην αρμόδια επιθεώρηση εργασίας, στο πλησιέστερο αστυνομικό τμήμα και στον ασφαλιστικό φορέα του παθόντος
- Τήρηση ειδικού βιβλίου ατυχημάτων, με πλήρη περιγραφή των αιτίων
- Τήρηση ειδικού βιβλίου μετρήσεων και αποτελεσμάτων ελέγχου του εργασιακού περιβάλλοντος
- Εφαρμογή των υποδείξεων των τεχνικών και υγειονομικών επιθεωρητών
- Λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ
- Άσκηση αγωγής αποζημίωσης του άρθρου 1 Ν.551/1915 εφόσον η ανικανότητα διήρκησε τουλάχιστον τέσσερις μέρες για αποκατάσταση της περιουσιακής ζημίας του
- Αξίωση πλήρους αποζημίωσης αν το ατύχημα προκλήθηκε από δόλο του εργοδότη
- Αξίωση αποζημίωσης για την ικανοποίηση της ηθικής του βλάβης, ενώ σε περίπτωση θανάτου οι συγγενείς δικαιούνται αποζημίωση για ψυχική οδύνη.
- Ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή περίθαλψη, αναρρωτική άδεια και επίδομα ασθένειας.
Συμπερασματικά, η έννοια του εργατικού ατυχήματος είναι αρκετά ευρεία, ώστε να καλύπτει τις περισσότερες περιπτώσεις στις οποίες υπήρξε ελλιπής πρόβλεψη για την ασφάλεια του εργαζομένου που απέβη καταστροφική για την υγεία του, είτε επειδή δεν λήφθηκαν τα απαραίτητα για την προστασία του εργαζομένου μέτρα, είτε επειδή υπήρξε δόλος πρόκλησης εργατικού ατυχήματος. Γι’ αυτό και κρίνεται εξίσου σημαντική για την ολοκληρωμένη προστασία του εργαζομένου η λήψη των αναγκαίων μέτρων εκ μέρους του εργοδότη, προκειμένου να χαρακτηρισθεί ένα συμβάν, εγκαίρως, ως εργατικό ατύχημα. Κάθε εργαζόμενος, όμως, οφείλει να γνωρίζει τα δικαιώματά του προκειμένου να αξιώσει όλες τις παροχές που προβλέπει ο νόμος, τόσο για την περιουσιακή του αποκατάσταση, όσο και για την ηθική του βλάβη.